બોહરના પરમાણુ મોડેલની મર્યાદાઓ સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $(1)$ બોહર મોડેલ ફક્ત હાઇડ્રોજન જેવા પરમાણુઓ (hydrogenic atoms) માટે જ લાગુ પડે છે. તેને હિલિયમ જેવા સાદા બે-ઇલેક્ટ્રોન ધરાવતા પરમાણુઓ માટે પણ વિસ્તૃત કરી શકાતું નથી.
- એક કરતા વધુ ઇલેક્ટ્રોન ધરાવતા પરમાણુઓનું વિશ્લેષણ હાઇડ્રોજન જેવા પરમાણુઓ માટેના બોહરના મોડેલના આધારે કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો,પરંતુ તેમાં કોઈ સફળતા મળી ન હતી.
- મુશ્કેલી એ હકીકતમાં રહેલી છે કે દરેક ઇલેક્ટ્રોન માત્ર ધન વીજભારિત ન્યુક્લિયસ સાથે જ નહીં,પરંતુ અન્ય તમામ ઇલેક્ટ્રોન સાથે પણ આંતરક્રિયા કરે છે.
- બોહર મોડેલના સૂત્રીકરણમાં ધન વીજભારિત ન્યુક્લિયસ અને ઇલેક્ટ્રોન વચ્ચેના વિદ્યુત બળનો સમાવેશ થાય છે. તેમાં ઇલેક્ટ્રોન વચ્ચેના વિદ્યુત બળનો સમાવેશ થતો નથી,જે બહુ-ઇલેક્ટ્રોન પરમાણુઓમાં અનિવાર્યપણે જોવા મળે છે.
$(2)$ જોકે બોહરનું મોડેલ હાઇડ્રોજન જેવા પરમાણુઓ દ્વારા ઉત્સર્જિત પ્રકાશની આવૃત્તિઓની સાચી આગાહી કરે છે,પરંતુ તે વર્ણપટમાં આવૃત્તિઓની સાપેક્ષ તીવ્રતા સમજાવવામાં અસમર્થ છે.
- હાઇડ્રોજનના ઉત્સર્જન વર્ણપટમાં,કેટલીક દ્રશ્યમાન આવૃત્તિઓની તીવ્રતા ઓછી હોય છે જ્યારે અન્યની તીવ્રતા વધુ હોય છે. શા માટે?
- પ્રાયોગિક અવલોકનો દર્શાવે છે કે કેટલાક સંક્રમણો અન્ય કરતા વધુ પસંદગીના હોય છે.
- બોહરનું મોડેલ આ તીવ્રતાના તફાવતોને સમજાવવામાં અસમર્થ છે.
- આ મોડેલ જટિલ પરમાણુઓ માટે લાગુ કરી શકાતું નથી. જટિલ પરમાણુઓ માટે આપણે ક્વોન્ટમ મિકેનિક્સ પર આધારિત નવી થિયરીનો ઉપયોગ કરવો પડે છે.

Explore More

Similar Questions

જ્યારે હાઈડ્રોજનનો પરમાણુ $60 \ nm$ તરંગલંબાઈના ફોટોનનું શોષણ કરે છે,ત્યારે પરમાણુનું ફોટો-આયનીકરણ થાય છે. ઉત્સર્જિત ઈલેક્ટ્રોનની મહત્તમ ગતિઊર્જા $eV$ માં કેટલી હશે?

$He^{+}$ માટે, $105.8 \ pm$ ત્રિજ્યાની કક્ષામાંથી $26.45 \ pm$ ત્રિજ્યાની કક્ષામાં સંક્રમણ થાય છે. આ સંક્રમણ દરમિયાન ઉત્સર્જિત ફોટોનની તરંગલંબાઇ ($nm$ માં) શોધો.
[ઉપયોગ કરો: બોહર ત્રિજ્યા, $a_0=52.9 \ pm$; રિડબર્ગ અચળાંક, $R_H=2.2 \times 10^{-18} \ J$; પ્લાન્કનો અચળાંક, $h=6.6 \times 10^{-34} \ J \ s$; પ્રકાશની ઝડપ, $c=3 \times 10^8 \ m \ s^{-1}$]

જો હાઇડ્રોજન પરમાણુની પ્રથમ કક્ષાની ત્રિજ્યા $a_{0}$ હોય,તો તેની ત્રીજી ઉત્તેજિત અવસ્થામાં ત્રિજ્યા . . . . . . થશે. ($a_{0}$ માં)

બોહરના મોડેલની પ્રથમ કક્ષામાં ઈલેક્ટ્રોનની દ બ્રોગ્લી તરંગ લંબાઈ . . . . . . .

પરમાણુમાં ઈલેક્ટ્રોનને તરંગ તરીકે ગણીને કોણીય વેગમાનનું ક્વોન્ટાઈઝેશન સમજાવો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo